{"id":38,"date":"2026-07-25T16:06:55","date_gmt":"2026-07-25T14:06:55","guid":{"rendered":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38"},"modified":"2026-07-25T16:06:56","modified_gmt":"2026-07-25T14:06:56","slug":"najczestsze-choroby-watroby-jako-wskazanie-do-transplantacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38","title":{"rendered":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji"},"content":{"rendered":"\n
\n

Dr med. \u0141ukasz Laurans<\/strong>
Klinika Chor\u00f3b Zaka\u017anych, Hepatologii i Transplantacji W\u0105troby
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Przeszczepienie w\u0105troby (LTx) pozostaje jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia schy\u0142kowej niewydolno\u015bci w\u0105troby oraz wybranych nowotwor\u00f3w tego narz\u0105du. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 istotne zmiany w strukturze wskaza\u0144 do transplantacji, wynikaj\u0105ce z post\u0119pu terapii wirusowych zapale\u0144 w\u0105troby oraz narastaj\u0105cej epidemii chor\u00f3b metabolicznych.<\/p>\n\n\n\n

Analizy epidemiologiczne wskazuj\u0105, \u017ce struktura wskaza\u0144 do transplantacji uleg\u0142a istotnemu przesuni\u0119ciu w ostatnich 10-15 latach. Przewlek\u0142a niewydolno\u015b\u0107 w\u0105troby na tle marsko\u015bci \u2013 niezale\u017cnie od etiologii \u2013 nadal pozostaje bezpo\u015brednim i najcz\u0119stszym wskazaniem do transplantacji, a jej obci\u0105\u017cenie populacyjne ro\u015bnie pomimo posiadania skutecznych metod leczenia, jak i zapobiegania w\u0142\u00f3knieniu w\u0105troby.<\/p>\n\n\n\n

Alkoholowa choroba w\u0105troby (ALD) stanowi obecnie najcz\u0119stsze wskazanie do transplantacji \u2013 jej udzia\u0142 wzr\u00f3s\u0142 z ok. 23% w 2013 r. do nawet 48% w 2022 r..
Drug\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 etiologi\u0119 stanowi niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby (MASLD, dawniej NASH) i odpowiada ju\u017c za ok. 27% transplantacji. Dynamiczny wzrost przeszczepie\u0144 z tego wskazania zwi\u0105zany jest zar\u00f3wno z epidemi\u0105 oty\u0142o\u015bci, jak i niedoszacowaniem tej etiologii we wcze\u015bniejszych latach. Jednocze\u015bnie ro\u015bnie znaczenie MASLD jako pod\u0142o\u017ca raka w\u0105trobowokom\u00f3rkowego (HCC) \u2013 w tej grupie wzrost z ok. 10% do ponad 30% przypadk\u00f3w w ostatniej dekadzie. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ta etiologia zacznie dominowa\u0107, wyprzedzaj\u0105c tak\u017ce ALD, w ci\u0105gu kilku nast\u0119pnych lat. <\/p>\n\n\n\n

Wirusowe zapalenia w\u0105troby stanowi\u0105 trzeci\u0105 grup\u0119 wskaza\u0144 do transplantacji w\u0105troby. Zwraca uwag\u0119 fakt, \u017ce udzia\u0142 HCV spad\u0142 z 28% do ok. 4%, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki terapiom DAA. Natomiast udzia\u0142 powik\u0142a\u0144 infekcji HBV pozostaje stabilny (ok. 1\u20137%), zale\u017cnie od regionu \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

Choroby cholestatyczne w\u0105troby (PSC, PBC), jak i autoimmunologiczne zapalenie (AIH) jako wskazania do OLTx, charakteryzuj\u0105 si\u0119 stabiln\u0105 sytuacj\u0105 \u2013 dla PBC\/PSC stanowi to ok. 10-15%, a dla AIH nie przekracza 6%. <\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od etiologii choroby w\u0105troby, rak w\u0105trobowokom\u00f3rkowy (HCC) staje si\u0119 coraz cz\u0119stszym wskazaniem do przeszczepienia<\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od funkcji, jak i etiologii choroby w\u0105troby, rak w\u0105trobowokom\u00f3rkowy (HCC) jest niezale\u017cnym wskazaniem do leczenia przeszczepowego. Szacuje si\u0119, \u017ce ta przyczyna stanowi wskazanie do oko\u0142o 40% transplantacji w\u0105troby. Inne nowotwory pierwotne (cholangiocarcinoma, hepatic epithelioid hemangioendothelioma), jak i nieresekcyjne guzy przerzutowe (rak jelita grubego, NET), mog\u0105 stanowi\u0107 wskazanie do przeszczepienia, jednak\u017ce kwalifikacja, jak i post\u0119powanie oko\u0142oprzeszczepowe, wymagaj\u0105 \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z onkologami czy radioterapeutami.<\/p>\n\n\n\n

Ostra niewydolno\u015b\u0107 w\u0105troby stanowi oko\u0142o 5\u201310% wszystkich wskaza\u0144 do transplantacji. W\u015br\u00f3d najcz\u0119stszych przyczyn wymienia si\u0119 zatrucie paracetamolem czy amanityn\u0105, chorob\u0119 Wilsona, a tak\u017ce piorunuj\u0105ce WZW.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesna epidemiologia transplantacji w\u0105troby ulega dynamicznej transformacji. Tradycyjne, dominuj\u0105ce wskazania, takie jak wirusowe zapalenia w\u0105troby, ust\u0119puj\u0105 miejsca chorobom zwi\u0105zanym ze stylem \u017cycia \u2013 przede wszystkim alkoholowej chorobie w\u0105troby i NAFLD\/MASLD.<\/p>\n\n\n\n

Zmiany te maj\u0105 istotne implikacje dla zdrowia publicznego \u2013 wskazuj\u0105 na konieczno\u015b\u0107 przesuni\u0119cia dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych z chor\u00f3b zaka\u017anych na zaburzenia metaboliczne oraz uzale\u017cnienia.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u015bmiennictwo<\/p>\n\n\n\n

Younossi ZM, Stepanova M, Al Shabeeb R, Eberly KE, Shah D, Nguyen V, Ong J, Henry L, Alqahtani SA. The changing epidemiology of adult liver transplantation in the United States in 2013-2022: The dominance of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease and alcohol-associated liver disease. Hepatol Commun. 2023 Dec 22;8(1):e0352.<\/p>\n\n\n\n

Di Maira T, Cailliez V, Dom\u00ednguez-Gil B, Mah\u00edllo B, \u00c1lvarez M, Belli LS, Adam R, Fondevila C, Germani G, Hartog H, Berenguer M. Regional variations and trends in liver transplantation practices across Europe. JHEP Rep. 2025 Apr 11;7(8):101424. doi: 10.1016\/j.jhepr.2025.101424.<\/p>\n\n\n\n

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji \u201ePoltransplant\u201d. Biuletyn Informacyjny Poltransplantu . <\/em>Warszawa: Poltransplant. Dost\u0119pne na: https:\/\/poltransplant.org.pl\/publikacje\/biuletyn-informacyjny-poltransplantu\/ [ dost\u0119pu: 25\/04\/2026]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr med. \u0141ukasz LauransKlinika Chor\u00f3b Zaka\u017anych, Hepatologii i Transplantacji W\u0105trobyPomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie Przeszczepienie w\u0105troby (LTx) pozostaje jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia schy\u0142kowej niewydolno\u015bci w\u0105troby oraz wybranych nowotwor\u00f3w tego narz\u0105du. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 istotne zmiany w strukturze wskaza\u0144 do transplantacji, wynikaj\u0105ce z post\u0119pu terapii wirusowych zapale\u0144 w\u0105troby oraz narastaj\u0105cej epidemii chor\u00f3b metabolicznych. Analizy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\nNajcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dr med. \u0141ukasz LauransKlinika Chor\u00f3b Zaka\u017anych, Hepatologii i Transplantacji W\u0105trobyPomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie Przeszczepienie w\u0105troby (LTx) pozostaje jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia schy\u0142kowej niewydolno\u015bci w\u0105troby oraz wybranych nowotwor\u00f3w tego narz\u0105du. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 istotne zmiany w strukturze wskaza\u0144 do transplantacji, wynikaj\u0105ce z post\u0119pu terapii wirusowych zapale\u0144 w\u0105troby oraz narastaj\u0105cej epidemii chor\u00f3b metabolicznych. Analizy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Projekt minimalizacja immunosupresji\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-25T14:06:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-25T14:06:56+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"uco\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"uco\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38\"},\"author\":{\"name\":\"uco\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e\"},\"headline\":\"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji\",\"datePublished\":\"2026-07-25T14:06:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-25T14:06:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38\"},\"wordCount\":631,\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38\",\"url\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38\",\"name\":\"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-07-25T14:06:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-25T14:06:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?p=38#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Projekt minimalizacja immunosupresji\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e\",\"name\":\"uco\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"uco\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/212.33.71.8\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/projekty.uco.uwb.edu.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji","og_description":"Dr med. \u0141ukasz LauransKlinika Chor\u00f3b Zaka\u017anych, Hepatologii i Transplantacji W\u0105trobyPomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie Przeszczepienie w\u0105troby (LTx) pozostaje jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 leczenia schy\u0142kowej niewydolno\u015bci w\u0105troby oraz wybranych nowotwor\u00f3w tego narz\u0105du. W ostatnich latach obserwuje si\u0119 istotne zmiany w strukturze wskaza\u0144 do transplantacji, wynikaj\u0105ce z post\u0119pu terapii wirusowych zapale\u0144 w\u0105troby oraz narastaj\u0105cej epidemii chor\u00f3b metabolicznych. Analizy […]","og_url":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38","og_site_name":"Projekt minimalizacja immunosupresji","article_published_time":"2026-07-25T14:06:55+00:00","article_modified_time":"2026-07-25T14:06:56+00:00","author":"uco","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"uco","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38"},"author":{"name":"uco","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/#\/schema\/person\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e"},"headline":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji","datePublished":"2026-07-25T14:06:55+00:00","dateModified":"2026-07-25T14:06:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38"},"wordCount":631,"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38","url":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38","name":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji - Projekt minimalizacja immunosupresji","isPartOf":{"@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/#website"},"datePublished":"2026-07-25T14:06:55+00:00","dateModified":"2026-07-25T14:06:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/#\/schema\/person\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?p=38#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Najcz\u0119stsze choroby w\u0105troby jako wskazanie do transplantacji"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/","name":"Projekt minimalizacja immunosupresji","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/#\/schema\/person\/824575d50ec07fd5f2692abb8973401e","name":"uco","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72b86a1941c730d09633da2b3af4f2f8826378d4240f39246572d599400b2249?s=96&d=mm&r=g","caption":"uco"},"sameAs":["https:\/\/212.33.71.8"],"url":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions\/39"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekty.uco.uwb.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}